افغانستان

اخبار افغانستان

بخش : مقاله -+ نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ

زمان انتشار : شنبه, 16 فوریه , 2013 لینک کوتاه خبر :

لویه جرگه غیرقانونی برای قانونی کردن مصونیت قضایی آمریکا

 امروزه تیم ریاست جمهوری افغانستان شتاب‌زده در جهت تکمیل اجندایی‌ست که به وی دیکته شده، و بودن و یا نبودنش در گرو رضایت اربابانی است که امروز به وضاحت امر و نهی می‌کنند. اگر تا دیروز به‌خاطر دل‌چسپی و منافع بیشتری که در افغانستان برای امریکا متصور بود، لحنی دوستانه و نرم به کار می‌بردند، اما امروز با تغییر استراتژی نشان دادند که این‌بار و مخصوصاً بعد از سال ۲۰۱۴ به افغانستانی‌ها اجازة تعیین شرایط را نخواهند داد و اگر حضوری هم داشته باشند، بسته به خواست و شرایطی‌ست که خودشان آن را تعیین می‌کنند. کرزی به خوبی در میان همة بحران‌ها و چالش‌هایی که فرارویش قرار داشته، توانسته است با یک خلاقیت بالا، همواره دست به ظاهرسازی، قانون‌سازی، قانون‌گریزی و حتا خلق راه و روش‌های جدید برای نگه داشتنِ کشتیِ قدرتش بر روی آب انجام دهد. و در این راه بدون شک ابزارهای قدرتمندی که در اختیار داشته را به کار بسته است. لویه جرگه و مراجعه به فیصله‌های آن بدون شک یکی از ابزارهای قدرتمندی بوده که در سرنوشت‌سازترین و بحرانی‌ترین حالت‌ها که همة ترفندها به بن‌بست رسیده، توانسته است کرزی و حکومتش را نجات داده و کارها و تصامیمِ خلاف مصلحت و مصالح و منافع ملی‌شان را رنگ و رویی دیگر بخشد و برای آنان دست‌کم در ظاهر آبروداری کند. این‌بار هم بن‌بستی که مذاکرات افغانستان و امریکا با آن مواجه شده، قرار است که به مدد برگزاری لویه جرگه راه برون‌رفتی بیابد، اما چرا؟! آیا این نوع نگاه کردن به لویه جرگه، بازی با قانون و ملت نیست؛ همان لویه جرگه‌یی که قدرتمندترین مکانیسم برای حل‌وفصل حساس‌ترین تصمیم‌های ملی‌ست. اما پیش از این‌که جناب آقای کرزی این‌گونه حق به جانب ظاهر شده و ادعا کند؛ این مردم هستند که باید تصمیم بگیرند به نیروهای امریکایی مصونیت قضایی دهند یا خیر، و باید لویه جرگه‌یی بدین منظور برگزار شود، این مسأله نیز باید روشن شود که لویه جرگة ذکر شده در قانون اساسی افغانستان، کدام شاخصه‌ها و ویژه‌گی‌ها را دارد و مرکب از کدام عناصر است. اگر عناصر و شاخص‌‎های تشکیل‌دهندة لویه جرگه به صورت قانونی و بر اساس تعریف و تحدید قانون وجود ندارد و یا جمع شدنِ آن‌همه باهم ناممکن به نظر می‌رسد، پس چه‌گونه می‌توان با این اعتماد به نفس و اطمینان، هر وقت بحرانی و مشکلی که ریشه در ندانم‌کاری‌های پیشین ما دارد رخ نمود، پای لویه جرگه را به میان آورده و با هزینه‌تراشی گزاف و به‌راه انداختن یک نمایش، اجندای از پیش تعیین شده و تصویب شدة خود را طرح کرده و از مجرای یک جرگة فرمایشی، خواست‌های خود را رنگ و روی قانونی و مردمی داد؟ آیا رییس‌جمهور کرزی فکر نمی‌کند که لویه‌جرگه‌هایی که به این هدف دایر می‌کند، دیگر نه آن هیبت و نه آن شفافیت و نه آن صلاحیت را دارد که از آن توقع می‌رفت؟ چه‌‎گونه ادعای نظرخواهی از ملت می‌شود درحالی‌که شهروندان ما موارد بی‌شماری را در طول این یک دهه به یاد دارند که هیچ‌کس توجهی به خواست و نظر و ارادة آن‌ها نکرده است؟ و حال چه‌گونه نظر و رأی آن‌ها مهم شده که برای اعطای مصونیت قضایی به سربازان امریکایی، به آنان باید رجوع کرد؟
آن‌چه مسلم است، همان‌گونه که رییس‌جمهور اوباما مودبانه و با زبان دیپلماتیک هشدار داده است که یا مصونیت قضایی یا ترک افغانستان؛ بازی جدیدی در فضای سیاسی کشور به‌راه افتاده که در هر دو طرف بُرد امریکا و تأمین منافع آن‌ها و شکست افغانستان متصور است. اگر افغانستانی‌ها مصونیت قضایی امریکایی‌ها را رد کنند، در واقع بهترین بهانه‌یی که آن‌ها منتظرِ آن‌اند را به دست‌شان خواهند سپرد تا به گونة محترمانه برای برون‌رفت از باتلاق افغانستان اقدام کنند. ولی این خروج بدون شک نمی‌تواند خروجی مسوولانه باشد. و اگر هم مصونیت قضایی سربازان امریکایی را بپذیریم، هیچ معلوم نیست که چه دسته‌گل‌هایی در آینده به آب خواهد رفت که جبرانش ناممکن است. از این‌رو جناب آقای کرزی با توجه به همة جوانبِ موضوع و مهم‌تر از همه، فشاری که از سوی کاخ سفید بر ارگ وارد است، خواسته یک بار دیگر حربة لویه جرگه را به نام ملت علیه خودِ ملت استفاده کند. و بدون شک کرزی نه فعلاً یک چنین بودجه‌یی دارد و نه میلی برای یک چنین کلان‌خرجی‌یی؛ اما مصونیت قضایی منهای یک مبنای مشروع، برای امریکایی‌ها چندان دل‌چسپ نیست؛ از این‌رو شاید خرج کردنِ چند لک دالر برای امتیاز گرفتن‌هایی از این دست آن‌هم از کانال لویه جرگه، برای آنان مقرون به صرفه‌ و مطمین‌تر باشد تا این‌که مصونیت قضایی را از کانال دولتی به‌دست آرند که نفس‌های آخر را می‌کشد و فاقد مشروعیتی رضایت‌بخش برای تضمینِ وجاهتِ این مصونیت قضایی است.

یادداشت
ویدیو
بین الملل
خواندنی
گزارش تصویری
پربازدیدها
    آخرین اخبار