افغانستان

اخبار افغانستان

بخش : مقاله -+ نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ

زمان انتشار : دوشنبه, 21 ژانویه , 2013 لینک کوتاه خبر :

شيطان بزرگ از آتش و سرانجام در آتش است!

پس از يازدهم سپتامبر همه چيز مهيا شد تا رئيس‌جمهور بوش و تيم نومحافظه‌كارانِ جنگ‌سالار همراه وي، دست به اسلحه ببرند و از بعد نظاميِ قدرت سخت براي تحقق اهداف سيطره‌طلبانه‌ خود در محيط بين‌الملل مدد بگيرند. آن‌ها بدون فوت وقت و به تلافي ويراني دو ساختمان در نيويورك، در اندك زماني به دو كشور افغانستان و عراق يورش بردند.

مهم‌تر از نفس اين حملات، بدعت‌هاي تازه‌اي بود كه مقامات كاخ سفيد از رهگذر مبارزه با دشمن نوظهور، يعني تروريسم، سنگ بناي آن را در جهان جهاني‌شده مي‌گذاشتند: تلاش براي دوقطبي كردن دوباره‌ نظام جهاني از راه تحميل آرايش و صف‌بندي جديدي كه در يك سوي آن ائتلاف جهاني ضد تروريسم به سركردگي آمريكا و در سوي ديگر با حضور تروريست‌ها و چالش‌گران امنيت دنياي آزاد با تعريف و ماهيت نامشخص قرار مي‌گرفتند، تلاش براي پيشبرد اهداف هژمونيك از طريق “يك‌جانبه‌گرايي” با ناديده انگاشتن نهادهاي بين‌المللي و خصوصا شوراي امنيت سازمان ملل و با بي‌اعتنايي به رأي و موضع  ديگر بازيگران بزرگ و حتي شماري از متحدان اروپايي، همچنين تحميل برداشت‌هاي خودساخته‌اي از قواعد حقوق بين‌الملل مانند دكترين “حمله‌ي پيشدستانه” و نيز تلاش براي فريب افكار عمومي جهاني از راه دروغ‌پردازي و بزرگ‌نمايي برخي تهديدات مانند تسليحات كشتار جمعي رژيم صدام حسين با هدف مشروع و موجه جلوه دادن اقدامات جنگ‌افروزانه، همگي حكايت از آن داشتند كه ايالات متحده راهبرد ميليتاريسم و اتكا بر اهرم‌هاي نظامي قدرت را براي برون‌رفت از بحران دهه‌ي 1990 و تحقق رؤياي هژموني در قرن جديدِ آمريكايي برگزيده است.
اما امروز كه دوازده سال از حوادث يازدهم سپتامبر مي‌گذرد و مي‌توان ارزيابي واقع‌بينانه‌اي از كارنامه‌ي بازيگر ابرقدرت ارائه داد، شايد كمتر كسي باشد كه ايالات متحده را در نيل به خواسته‌هايش از مجراي قدرت نظامي شكست‌خورده نپندارد. پروژه‌هاي افغانستان و عراق علي‌رغم صرف هزينه‌هاي نجومي و ميلياردها دلار بيش از ارقام پيش‌بيني شده، هيچ‌كدام به سرانجام مورد نظر نرسيده است: افغانستان با هدف مستقيم حذف موجوديت طالبان تسخير شد. اكنون اما پس از چندين سال، طالبان مجدداً قسمت‌هاي وسيعي از خاك اين كشور را تحت نفوذ خود گرفته و ائتلاف آمريكا- ناتو با وجود تلفات روزافزون و كشتار هزاران غير نظامي افغان، از برقراري حداقلِ نظم و امنيت نيز عاجز مانده است. در عراق نيز هرچند رژيم مستبدّ صدام حسين ساقط شد اما امروزه شرايط امنيتي به‌مراتب وخيم‌تر از دوران حكومت صدام است و حملات تروريستي گاه و بيگاه در عراق، اين كشور ويران‌شده را به يكي از ناامن‌ترين مناطق خاورميانه بدل كرده است.
علاوه بر همه‌ موارد فوق، جنگ‌افروزي‌ها و تك روي‌هاي نومحافظه‌كاران در مدت زمان حضور خود در كاخ سفيد، لطمات جبران‌ناپذيري را بر وجهه و پرستيژ جهاني آمريكا وارد كرده و امواج خروشان نفرت از آمريكا را در جاي‌جاي جهان حتي در قلب اروپا به راه انداخته است.
ناكامي ايالات متحده در اقدامات بين‌المللي اخير آن‌قدر ملموس و عيان بوده كه صاحب‌نظراني همچون “جوزف ناي” را نيز واداشته كه زبان به اعتراف بگشايند. وي معتقد است: ايالات متحده به‌ تنهايي قادر به شكار سران القاعده كه در گوشه و كنار جهان مخفي شده‌اند، نيست. به همين صورت و بدون اتحاد و همكاري كشورهاي ديگر نمي‌تواند در هر جا جنگي راه بيندازد زيرا همكاري و هم‌پيماني كشورهاي ديگر براي برقراري مجدد صلح پس از پيروزي ضروري است. جنگ چهار هفته‌اي عراق در بهار سال 2003 نمايش خيره‌كننده‌اي بود از قدرت سخت آمريكا كه يك حاكم مستبد را از سلطنت كنار زد اما اين پيروزي آسيب‌پذيري ما را در مقابل تروريسم برطرف نكرد، ضمن اين‌كه هزينه‌هايي را هم براي قدرت نرم ما در پي داشت.
پس از پايان جنگ عراق، طي يك نظرسنجي كه “مركز تحقيقات پيو” انجام داد، مشخص شد كه ميزان مقبوليت آمريكا نزد مردم نسبت به سال قبل به ‌شدت كاهش يافته است. حتي نزد مردم كشورهايي مانند ايتاليا و اسپانيا كه دولت‌هاشان در جنگ از آمريكا حمايت كرده بودند، چنين پديده‌اي مشاهده شد. همچنين جايگاه آمريكا در كشورهاي اسلامي از مراكش گرفته تا تركيه و ديگر كشورهاي آسياي جنوب غربي نيز افت كرده است. اين در حالي است كه ايالات متحده براي تعقيب جريان‌هاي تروريستي و سلاح‌هاي خطرناك نياز به كمك اين كشورها دارد.
درس‌هاي 11 سپتامبرمهم‌تر از همه چيز اين است كه روند حوادث پس از يازدهم سپتامبر به رهبران كاخ سفيد آموخت كه هرگز قادر به تغيير چهره‌ جهان و اعاده‌ شرايط جنگ سرد نيستند. آنان بسيار كوشيدند تا همچون دهه‌هاي گذشته باز هم مسائل نظامي و امنيتي را در رأس دستور كار سياست جهاني خود بگنجانند اما به محض اين‌كه گرد و غبار به‌پا‌خاسته از انفجار برج‌هاي دوقلو در دنيا فرونشست، مجبور شدند دوباره به تعامل با ديگر كنش‌گران براساس مدل‌هاي اقتصاد سياسي بين‌الملل تن دهند.

یادداشت
ویدیو
بین الملل
خواندنی
گزارش تصویری
پربازدیدها
    آخرین اخبار