افغانستان

اخبار افغانستان

بخش : مقاله -+ نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ

زمان انتشار : پنج‌شنبه, 19 جولای , 2012 لینک کوتاه خبر :

ششمین دولت ناکارآمد جهان در پرتو حضور نظامی آمریکا

در یک دهۀ گذشته متاسفانه نام افغانستان در هر لیست سیاه بین المللی دیده می شود. فساد اداری، تولید و قاچاق مواد مخدر، مهاجرت و انواع و اقسام رتبه بندی های ناکامی که می توان برای  کشورها در نظر گرفت همه یکجا در افغانستان جمع شده است. بنابراین با توجه به اوضاع و احوال ما و روند موجود جای تعجب نیست که رتبۀ ششم دولت­های ناکارآمد جهان قرار گیریم.

آنچه مسلم است قبل از هر گونه تحلیل و ارزیابی این رتبه بندی ها، نقش و جایگاه ایالات متحدۀ آمریکا بعنوان رهبر ائتلاف ضد تروریسم و مسئول تامین امنیت در افغانستان اهمیت می یابد.

افغانستان در سالهای اخیر رتبه اول تولید مواد مخدر، رتبه اول مهاجرت، رتبه سوم فساد اداری و رتبه ششم دولت ناکارآمد جهان را به خود اختصاص داده است که این اوضاع اسف بار با توجه به حضور گستردۀ جامعۀ جهانی در افغانستان با ابهامات  و سئوالات جدی تری مواجه می شود. پس از کنفرانس بن 2001 تحولات سیاسی – امنیتی افغانستان تحت نظارت کامل جامعۀ جهانی بوده است. کمک ها عموماً از مجرای کشورهای کمک کننده (دونر) به مصرف می رسند. مبارزه با مواد مخدر تحت نظارت کامل دولت بریتانیا و با حضور نیروهای این کشور در هلمند صورت می گیرد. سیستم قضا توسط ایتالیا اصلاح و ترمیم شد و ارتش و پلیس ملی افغانستان نیز توسط ایالات متحدۀ آمریکا و کشورهایی نظیر آلمان تجهیز و آماده شدند. بنابراین در چنین شرایطی نقش دولت افغانستان در قرار گرفتن در جایگاه ششم دولت های ناکام چه می باشد؟ جامعۀ جهانی در قرار دادن افغانستان در این جایگاه چه نقشی دارد؟ چه راهکاری را می توان برای بهبود اوضاع در شرایط کنونی در نظر گرفت؟

تحت هر شرایطی ناکامی دولت افغانستان با حضور نیروهای خارجی در افغانستان مرتبط می باشد. چنانچه ارادۀ واقعی از سوی جامعۀ جهانی در نظارت بر عملکرد دولت افغانستان وجود داشت مانعی بر سر اعمال و اجرای آن وجود نداشته است. بنابراین اگر دولت افغانستان در یک دهۀ گذشته ناکام می باشد جامعۀ جهانی نیز ناکام و ناکارآمد عمل کرده است.

دولت افغانستان همواره نسبت به یکجانبه گرایی آمریکا و دیگر قدرتهای بزرگ در افغانستان معترض بوده است. عملکرد موازی آمریکا با دولت افغانستان در عرصه های مختلف نقش مهمی در ناکارآمدی دولت افغانستان داشته است. برای مثال در موضوع مذاکره برای ایجاد دفتر سیاسی طالبان در قطر دولت افغانستان در جریان این موضوع قرار نگرفت تا به روشنی جایگاه نازل دولت افغانستان از منظر ایالات متحده و طالبان مشخص شود. در حالیکه فقط 18 درصد کمک های جامعه جهانی از طریق دولت افغانستان به مصرف می رسد و هر سال شاهد کاهش بودجه انکشافی نسبت به سال گذشتۀ آن در کشور می باشیم چگونه می توانیم تنها از ناکامی دولت افغانستان نام ببریم.

ایالات متحده با عملکردی پارادوکسیکال حداقل از دو بعد بر ناکامی دولت افغانستان تاثیر گذار بوده است. نخست با حمایت از دولت ناکارامد افغانستان در یک دهۀ گذشته فساد اداری و ناکارامدی دولت را تداوم بخشیده است و سازوکاری روشن برای پاسخگویی دولت افغانستان در برابر کمک های جامعه جهانی ارائه نداده است. حمایت ایالات متحده از روند موجود در افغانستان در یک دهۀ گذشته تبعات منفی دیگری نیز داشته است. گرایش و تمایلات قومی دولت افغانستان در یک دهۀ گذشته به شدت نیرومند شده است و در شرایطی که عملکرد دولت افغانستان مورد توافق جامعۀ جهانی بوده است اما در داخل افغانستان مسائل قومی که در اوایل دهۀ گذشته کمرنگ شده بود باز هم برجسته شده است و اقوام مختلف افغانستان هر چه بیشتر نسبت به آیندۀ تحولات افغانستان و حضور نظامی آمریکا بدبین می باشند.

 مورد دوم اینکه ایالات متحده آمریکا در عین حال  با یکجانبه گرایی نیز منجر به تضعیف دولت افغانستان شده است. برای مثال کشتار غیر نظامیان توسط نیروهای تحت رهبری آمریکا و ناتوانی دولت افغانستان در جلوگیری از تداوم این حوادث مردم افغانستان را نسبت به عملکرد دولت و نقش آمریکا به شدت حساس ساخته است و در چنین شرایطی این موقعیت دولت افغانستان است که نزد ملت افغانستان تضعیف می شود.

بنابراین از آنچه گفته شد می توان نتیجه گرفت که ناکارآمدی دولت افغانستان ارتباط وثیقی با حضور نیروهای خارجی در افغانستان داشته است. در شرایطی که افغانستان پس از سه دهه جنگ اقدام به دولت-ملت سازی نمود این پروسه نیازمند نظارت دقیق جامعۀ جهانی (به طور مشخص سازمان ملل متحد و نه نظامیان آمریکایی) بود تا افغانستان از این دورۀ گذار سربلند بیرون شود. اما نه تنها چنین نظارتی بر دولت تازه تاسیس افغانستان صورت نگرفت بلکه یکجانبه گرایی آمریکا و حمایت از دولت ناکارآمد افغانستان اوضاع کنونی کشور ما را رقم زده است. نبود رویکرد ملی در ساختار سیاسی افغانستان را به طور مشخص در روزهای اخیر در عملکرد آکادمی علوم افغانستان مشاهده نمودیم. در شرایطی که افغانستان نیازمند بالاترین تلاش ها برای ثمربخشی روند ملت سازی می باشد اما بالاترین نهاد عملی کشور در راستای عملکرد ناکارآمد  دولت افغانستان با صرف بودجه ملی اقدام به تهیه آثاری می نماید که وحدت ملی کشور را هدف قرار داده است. بنابراین در شرایطی که نه ایالات متحده و نه دولت افغانستان بر مبنای ملزومات افغانستان عمل نکرده اند و با بی توجهی به خواسته های ملت افغانستان پیوسته رکوردهای ناکامی را می شکنند آیندۀ همکاری دولت افغانستان و ایالات متحده نیز تاریک و ناامید کننده می باشد و چنانچه اراده ای برای تغییر وضع موجود شکل نگیرد بازگشت به دوران جنگ های داخلی دور از انتظار نیست.

یادداشت
ویدیو
بین الملل
خواندنی
گزارش تصویری
پربازدیدها
    آخرین اخبار