افغانستان

اخبار افغانستان

بخش : مقاله -+ نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ

زمان انتشار : شنبه, 9 آگوست , 2014 لینک کوتاه خبر :

تحولات عراق و عبرت هاي آن براي افغانستان

بسياري بر اين باور اند كه ايده آفرينش انسان از گِل نخستين بار در تمدن بين النحرين مطرح شد و در اديان ابراهيمي تداوم يافت. به هر روي نمي توان شكوه گذشته بين النحرين و عراق امروزي را منكر شد اين سرزمين خواستگاه بسيار از تحولات بزرگ در تاريخ بشري بوده است در دوران اسلامي نيز اين سرزمين محور و مركزيت مهم اسلامي را در خود جاي داده و نقش آن در شكل دهي تمدن اسلامي غير قابل انكار است. گذشته باشكوه عراق و غربت اكنونش با افغانستان شباهت هاي بسياري دارد. گذشته هر دو سرزمين بسيار با شكوه است اما امروز اين دو كشور و ساكنان آن با چالش هاي نهايت جدي و بزرگ گرفتار اند.

در ماه هاي اخير عراق شاهد ظهور گروهي است كه عملكرد و باورهاي شان جهان را دچار حيرت كرده است. گروه داعش و مدعي حق حاكميت بر تمامي سرزمين هاي اسلامي از آسيا تا اروپا و آفريقا در مدت كوتاه حاكميت خود بر بخش هاي كوچك عراق عملكردي را از خود به نمايش گذاشته اند كه جهانيان را در شوك عميق فروبرده است. عجيب تر از همه پوشش گسترده خبري عملكرد اين گروه ها توسط غول هاي رسانه اي جهان است كه كوچك ترين تصميم و عمل آنان در يك محدوده كوچك ده و روستاي در عراق به سرعت تمام در سراسر جهان توسط شبكه ها مختلف تلويزوني و ساير رسانه هاي مختلف جمعي مخابره مي شود. اما عملكردهاي مثبت و سازنده بسيار از گروه ها و دولت هاي ديگر بويژه در جهان اسلام براي هميشه مسكوت مي ماند. يكي از مسائلي كه حقيقتا مايه شگفتي است همين پوشش رسانه اي گسترده عملكرد اين گروه توسط غول هاي رسانه اي جهان است. اين نشان مي دهد كه اهداف پشت پرده چنين سناريوهاي در عراق و خاور ميانه براي دهه هاي آينده بسيار خطر ناك و نابود كننده خواهد بود.

اين گروه روز بروز بر مناطق بيشتر عراق مسلط شده و مراكز مهم سياسي و اقتصادي عراق را تسخير مي كند. بگونه اي كه اينك بسياري در مورد احتمال تراژدي انساني در عراق هشدار مي دهند. نيروهاي داعش در روزهاي گذشته توانستند كنترل سد موصل، بزرگ‌ترين سد عراق را به دست بگيرند و شهرهاي شنگال (سنجار) و زمار و يك ميدان نفتي در شمال غرب عراق را تصرف كنند. تلويزيون دولتي عراق گزارش داده كه نيروهاي پيش مرگان كرد از اين سد عقب‌نشيني كرده‌اند. تخريب اين سد كه منبع اصلي توليد برق منطقه است، مي‌تواند چند شهر بزرگ عراق را زير آب ببرد و قطع احتمالي آب آن منجر به خشك شدن مزارع كشاورزي خواهد شد. مهم تر از همه اينكه تصرف حوزه نفتي ”عين‌زاله” مي‌تواند يك منبع مهم مالي براي داعش باشد. عقب نشيني ها در برابر اين گروه و تسلط آنان بر منابع نفتي عراق مي تواند آينده دشواري را در عراق رقم بزند. به نظر مي رسد اكنون تمامي ساكنان مرزي كشورهاي ايران، سوريه، و تركيه در همسايگي عراق احساس خطر كرده و گذارش ها حكايت از آن دارد هم‌اكنون كردهاي سوريه و عراق كه در طول مرزي ۲۰۰۰ كيلومتري با داعش همسايه‌اند خواهان دريافت سلاح‌هاي پيشرفته و سنگين از آمريكا شده‌اند.

به هر روي تجربه ظهور گروه داعش در عراق ارتباط مستقيم با عملكرد دولت نوري مالكي بويژه نحوه تعامل دولت عراق با حاميان بين المللي اين كشور، بويژه آمريكا دارد. از طرفي عملكرد آمريكا در عراق بويژه در خصوص مواجهه با نيروهاي داعش بگونه اي است كه مي تواند زنگ خطري براي كشورهاي ديگري مانند افغانستان باشد. آمريكا با آنكه اوضاع را زير نظر دارد و مراكز عمليات مشترك آمريكا در اربيل و بغداد مشغول مبادله اطلاعات با نيروهاي امنيتي عراق و همچنين نيروهاي پيشمرگ كرد هستند ولي تا كنون هيچ گونه اقدام جدي در جهت بر اندازي گروه هاي تروريستي مانند داعش در عراق انجام نداده است. بلكه نوع برخورد ها با اين گروه در عراق عملا به تقويت اين گروه انجاميده و هر روز به اقتدار اين گروه در عراق افزوده مي شود. در برابر دولت عراق و نيرو هاي طرفدار آن به شدت در گير اختلافات دروني اند كه همين مسئله باعث ضعف دولت عراق شده است و معلوم نيست كه چه عواملي در تشديد اين اختلافات در عراق نقش دارد. البته آمريكايي ها همواره داعش را يك گروه تروريستي و تهديدي براي عراق، كل منطقه و جهان مي خواند اما در سياست عملي هيچ گاهي اقدام جدي را عليه اين گروه روي دست نمي گيرد.

اكنون اگر نگاهي اجمالي به تحولات افغانستان در سالهاي اخير داشته باشيم در مي يابيم كه تحولات افغانستان نيز همواره متاثر از نحوه تعامل دولت مردان اين كشور با جهان بويژه حاميان غربي آن بوده است. در سالهاي نخستين تشكيل نظام جديد كه ميزان همراهي ها با حاميان بين المللي افغانتسان بيشتر بود گروه هاي ترويستي در موضع ضعف جدي قرار داشتند و توان مقابله با قواي بين المللي و ارتش و پليس تازه تاسيس افغانتسان را نداشتند. اما به ميزاني كه اقتدار ارتش و پليس افغانستان افزايش يافت از توانايي گروه ها تروريستي نه تنها كاسته نشد كه بيش از پيش اين گروه ها به تخريب ها و كشتارهاي بيشتر دامن زدند. اين درحالي بود كه روابط حكومت افغانستان بويژه شخص رئيس جمهور كرزي در دور دوم ريايست جمهوري اش با آمريكا به سردي گراييد. سر باز زدن از امضاي پيمان استراتيژيك با آمريكا عامل مضاعفي بر پيچيدگي هاي سياسي در افغانستان شد. اكنون اختلافات و تنش هاي موجود در فضاي سياسي كشور بيش از هر چيزي ديگر گروده هاي تروريستي و مخالفت دولت را تقويت كرده و روز بروز بر پيچيدگي اوضاع در افغانستان افزوده مي شود. بدون ترديد تداوم اين وضعيت تنها و تنها به نفع گروه هاي مخالف و ترويستي است كه نهايتا آنان با بهره گيري از فرصت هاي موجود مي توانند به شورشها و كشتارهاي وسيع ديگر دست بزنند و از آن طريق به منافع خود دست يابند.

به نظر مي رسد تحولات عراق مي تواند تجربه ارزشمندي براي دولت مردان افغانستان باشد. هوشيار زيباري وزير خارجه عراق سال گذشته در سفري به افغانستان به مقامات اين كشور به صراحت اعلام كرد كه عدم امضاي پيمان امنيتي مي تواند بر پيچيدگي هاي اوضاع در افغانتسان مانند عراق كمك كند. جالب اين جا است كه رئيس جمهور كرزي در مصاحبه اي كه اخيرا با راديو صداي آمريكا داشت و فايل تصويري آن از شبكه تلويزيون ملي پخش شد بر اين نكته ازعان داشتند كه تحولات كنوني عراق ارتباط مستقيم با سياست هاي قدرتهاي بزرك در منطقه دارد. اما با اين همه افغانستان روز بروز شاهد وخامت بيشتر اوضاع سياسي امنيتي و اقتصادي خود است. در چنين شرائطي از دولت مردان كشور بويژه رئيس جمهور و نامزدهاي رقيب انتظار مي رود كه با توجه به وضعيت دشوار سياسي افغانستان و آينده مبهم آن از دامن زدن به مسائلي كه مي تواند افغانستان را با چالش ها و مشكلات لاينحل بيشتر مواجه سازد بپرهيزد. دامن زدن به اختلافات و تنش هاي سياسي در افغانستان به هيچ عنوان به صلاح اين كشور و ساكنان آن نبوده و نيست. بايسته آن است كه بزودي جنجالهاي انتخاباتي پايان يابد و اوضاع آشفته سياسي كشور به سامان گردد.

یادداشت
ویدیو
بین الملل
خواندنی
گزارش تصویری
پربازدیدها
    آخرین اخبار