افغانستان

اخبار افغانستان

بخش : مقاله -+ نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ

زمان انتشار : جمعه, 25 ژانویه , 2013 لینک کوتاه خبر :

تجاوز و ترور در سیاست ابر قدرت جهانی

انجام ضربات، حملات و یا جنگ های پیش دستانه و یا به تعبیری ضربه ی اول زمانی است که حمله ی قریب الوقوع، مشخص، نزدیک و مطمئن در پیش باشد.
اما جنگ پیشگیرانه ابعاد گسترده تری دارد و به معنی پیشگیری از احتمال تحقق تهدیدهای دراز مدت که در حال تکوین است می باشد، به همین دلیل مفهوم پیشگیری از پیشدستی وسیع تر است. در حمله ی پیش دستانه تهدید مسلم است ولی در پیشگیری تهدید مسلم نیست و اطلاعات موجود حاکی از احتمال بروز آن در آینده است.
این استراتژی در دهه های قبل هم مورد استفاده قرار می گرفته است ولی شکل گیری کامل آن پس از حادثه 11 سپتامبر بوده است و هم از لحاظ ماهیت سیاسی و هم از نظر کار ویژه نظامی به تکامل تدریجی رسیده بود. کاندولیزا رایس در این خصوص می گوید : «این استراتژی فوق العاده ریسک گریز است و با کمترین اشاره خطر و هشدار می تواند حملات خود را به شکل مبرم و پنهان در ابعاد دوجانبه یا چند جانبه به اجرا درآورد»
حملات پیش دستانه و پیشگیرانه به عبارتی به دنبال کسب و حفظ توانایی مطلق است و طراحان این حملات منتظر مراحل تکمیلی تهدیدهای نامتقارن نمی مانند و آنها را در نقطه ی صفر نابود می کنند.
نکته لازم و ضروری تفاوت بین استراتژی بازدارندگی و استراتژی حملات پیش دستانه و پیشگیرانه است که باید دانست استراتژی بازدارندگی بین دولت ها است ولی استراتژی ضربات پیش دستانه و پیشگیرانه علیه شبکه های به هم پیوسته تروریستی در سطوح بین المللی و منطقه ای می باشد. ویلیام پری، وزیر دفاع ریگان، معتقد است ویژگی اصلی استراتژی ضربات پیش دستانه و پیشگیرانه، مقابله ی جدی با تهدیدهای نامتقارن شبکه های به هم پیوسته ی تروریستی است.
هرچند که اساساً تفاوت میان استراتژی حملات پیش دستانه و پیشگیرانه با سایر دکترین های امنیتی آمریکا، بی بنیاد است و باید گفت که با نگاهی ژرف، می توان فهمید که همگی آنها از نقطه تشابه معین و خط تداوم مستمر با بافت موقعیتی آمریکا است که هدف اصلی آن توسعه طلبی گام به گام آمریکا و تثبیت موقعیت هژمونی آمریکا می باشداماباید حضور نظامی آمریکا در افغانستان، گسترش ایده ی جنگ با تروریزم به حوزه ی خاورمیانه بزرگ و جنوب شرق آسیا، حضور نظامی در آسیای مرکزی، حمله به عراق بدون کسب مجوزهای بین المللی و عدم توجه به رژیم و معاهدات کنترل تسلیحات،را همه دلیلی بر تأکید نقش مداخله گرایانه آمریکا در منطقه ی خاورمیانه و حتی جهان می باشد که در کنار نقش یکجانبه گرایانه آمریکا از آن می توان به عنوان استراتژی «پسا نظم نوین جهانی»  یاد کرد.
چنین به نظر می رسد که آمریکا با تهاجم به افغانستان دقیقا یک تلقی تهدید از نوع غیر متقارن آن از افغانستان داشته،که مبادرت به ورود به چنین مخمصه بزرگی برای آمریکا نموده  است .
علاوه براین نظریه از سه دیدگاه  دیگرهم به مسئله جنگ و اشغال افغانستان می توان نگاه کرد. یکی از آنها دیدگاه مارکسیستی است. از این منظر، سرمایه داران و در پی آنها دولت های کشورهای مختلف دنیا با یکدیگر برای کسب موقعیت اقتصادی مناسب تر رقابت می کنند و این رقابت می تواند در برخی مواقع منجر به جنگ و خونریزی شود. این مجادلات در طول تاریخ ادامه دارد، چون منازعه طبقاتی همچنان ادامه دارد. امروزه هم سرمایه داران بزرگ از آنجا که در برخی موارد برای بهبود موقعیت خود نمی توانند به اتفاق نظر  برسند در نتیجه با هم اختلاف پیدا می کنند و این عامل باعث می شود دولت ها از طریق به کارگیری زور و خشونت به اهداف خود نائل شوند..
از نگاه مکتب رئالیسم، اصولاً نظام بین الملل مبتنی بر هرج و مرج و آنارشی است و معلوم نیست که امنیت کشور چه زمانی و توسط چه کسی به خطر می افتد، لذا کشورها براساس همین عدم قطعیت و بی اعتمادی همواره در آمادگی به سر می برند و ناگزیر توانمندی های نظامی تهاجمی تدارک می بینند تا بتوانند از حاکمیت خود دفاع نمایندو امنیت را تأمین نمایند ، به عبارتی در این دیدگاه باید تنها از موضع قدرت با کشورهای دیگر برخورد کرد و با آنها بر سر مسایل مختلف گفتگو کرد.
اما طبق دیدگاه سوم، هرگاه بین دیدگاه های رهبران سیاسی کشورهای مختلف همخوانی وجود نداشته باشد، این احتمال وجود دارد که آنان با یکدیگر اختلاف پیدا کنند و در برخی موارد هم که برای کسب موقعیت مناسب تر در صحنه بین المللی نمی توانند با یکدیگر به اتفاق نظر برسند ممکن است به زور متوسل شوند به عبارت دیگر، جنگ و خونریزی حاصل سوء تعبیر طرفین می باشد.
البته احتمال دارد سران کشورها بتوانند با یکدیگر مذاکره کنند و زمینه برای ایجاد روابط صلح آمیز بین آنان هموار شود اما در برخی موارد این امر میسر نمی شود و در نتیجه جنگ و خونریزی شروع شود و طرفین با تحمل هزینه های هنگفت برای دست یابی به اهداف خاص مورد نظر خود اقدام و از این طریق منافع خود را تأمین نمایند.

یادداشت
ویدیو
بین الملل
خواندنی
گزارش تصویری
پربازدیدها
    آخرین اخبار