- خبرگزاری افغان تلکس - https://www.afghantelex.com -

از گرم شدن بازار دوباره شايعات دوري شود

به رغم اين كه در ظاهر شاهد پايان يافتن بن بست انتخاباتي هستيم، در باطن اما انجام حسن انگيز اين روند وابسته به تداوم همكاري دو نامزد و در نظر داشتن منافع علياي كشور است.

اين امر مستلزم نگاه استراتژيك و نهادمند به سياست و تعهد خاطر به ارزشهاي مردم سالار و ملي است. مذاكرات دو روزه نامزدهاي انتخاباتي با وساطت وزير خارجه ايالات متحده آمريكا، ثمر شيرين و دلخوش كننده اي داشت، مشروط بر اين كه رفتارها و عملكردهاي بعدي نيز مهر تاييدي بر  رفتار و منش صادقانه رهبران سياسي بزند. با وجود تنش هاي رو به رشد، همسويي و همساني نگاه دو نامزد ، حد اقل در خصوص منافع ملي و درك ضرورت تداوم ثبات و صلح امري بود كه بستر ساز اين وفاق را فراهم كرد و از اصطكاك هاي بعدي جلو گرفت.

همان  گونه كه شاهد بوديم، آن چه در اختيار رسانه ها قرار گرفت، حاكي از تفاوت كلي براي پيشبرد مشترك روند، تشكيل دولت وحدت ملي و پرهيز از هرنوع خشونت پس از اعلام نتيجه آرا بود. همچنان دو نامزد توافق  كردند تا تمامي صندوقهاي آراء از ولايات به مركز انتقال يافته و تحت نظر سازمان هاي معتبر بين الملليتفتش شود. توافق روي اين مجموعه از شرايط تنها بيانگر، وفاق و هم فكري روي كليات موضوع است و به رغم اين كه در مرحله اول سبب ساز توافق طرفين  گرديد، براي تداوم همكاري ها كافي به نظر نمي رسد.

از سوي ديگر برخي از موارد ديگر نيز به صورت غير رسمي و به دور از اظهارات دو كانديد در شب توافق، در رسانه ها مطرح گرديده است كه مي توان از تشكيل يك مقام اجرايي در موازات به پست رياست  جمهوري ياد كرد. همين گونه اظهار اين ايده كه نظام رياستي كنوني، بايد طي دو سال ديگر به نظام صدارتي تغيير  شكل دهد. گفته مي شود، قرار است پست رياست جمهوري به كانديد تحول و تداوم و رياست اجرايي به فرد مورد نظر تيم اصلاحات و همگرايي تعلق بگيرد.

اين گونه اظهارات با وصف اين كه شايد به گونه اي نشان از ماهيت موارد توافق شده ميان دو كانديد باشد، نشان از كل نگري و توافقات كل گرايانه دو كانديد باشد. اين گمانه زني زماني تشديد مي يابد، كه سخن گويان و هواداران دو تيم، هركدام به تفسير از موقعيت اجرايي پرداخته و آن را بر حسب موضع گيري تيم خويش، به فرو دست و فرا دست تقسيم كرده اند.

نكته حايز اهميت در آن است كه اگر توافق ميان دو نامزد آنگونه كه برداشت مي شود، كلي باشد، مي تواند در نحوه جزء جزء كردن آن و همچنان تفسير از ماهيت خواسته ها و اراده ها در موقع توافق ملاحظاتي خلق نمايد. اين موضوع به رغم اين كه در ابتدا كم مايه و ناچيز به نظر مي ر سد، ولي در صورتي كه وارد صحنه عملي تقسيم قدرت شود، كم كم بزرگ شده و دوباره به زخم تازه اي تبديل مي شود. براي جلوگيري از چنين بحران احتمالي دوباره نياز به تعهد و خويشتن داري دو طرف مي باشد.

بديهي است كه در زمان كوتاه حضور وزير خارجه آمريكا روي بسياري از موضوعات فرعي و يا حتي نحوه عملي كردن توافقات كلي سخن گفته نشده است. لازم است اكنون و قبل از آن كه موقع اعلام نتيجه فرا برسد، تيم هاي فني دو كانديد روي جزئيات اين توافقات سخن گفته و موضوعات را نهايي نمايند. اين گونه هم آنان از پريشان خاطري و طفره روي رويميكانيسم عملياتي توافقات نجات مي يابند و هم نگرش مردم نسبت به فيصله نهايي هم رايي دو نامزد درنتيجه اعلام شمارش آرا، كاملا يك طرفه و مثبت شود. اين همكاري پيش از اعلام سبب مي شود كه سخنگويان دو نامزد نيز در صورت حضور در رسانه ها، تفسير يكسان از توافق دو نامزد ارايه كرده و زمينه دوباره شايعه پراكني را از بين ببرد.

مهندسي تدريجي جريان هاي سياسي و رفتارهاي اجتماعي از موضوعات جدي در كشورهاي جهان است. طرح عملياتي و جزئي سازي كليات، به قاعده منافع ملي و روح ايده ها و توافق ها صورت مي گيرد و در مراحل عملياتي كردن آن از هرگونه جانب داري و شخص گرايي پرهيز مي شود. روح حاكم بر توافق دو نامزد، حفظ يكپارچگي ملي، تداوم ثبات و حرمت گذاشتن به آراي مردم است. مسلم است كه در صورت عدل مداري، هرگونه برداشت متناقض و متعارض با آن محكوم مي باشد.

مهندسي جزء به جزء يا مهندسي تدريجي نشان گر رشد عقلانيت سياسي بازيگران در كشور ها است. نخبگان سياسي مردم گرا و متكي به منافع ملي با تمسك به شاخص مردم پذيري و مردم محوري، تلاش مي كنند، نقش بي طرف را در تفسيرها بازي  كرده و كشور را به سمت اهداف كلي از پيش طراحي شده سوق دهند. مي دانيم كه هر كشوري مجموعه اي از موارد را به عنوان اهداف و مقاصد آتي رفتار و حركت سياست مداران و مردم كشور ترسيم مي كنند، اين موارد كلي(هدف) بايد در لايه هاي مختلف و با ميكانيسم هاي مشخص شكافته شده و مورد اجرا قرار گيرد.

اكنون كه رگه هاي اميدواري در مردم ايجاد شده است و بازيگران را به دليل دورنگري و درك شرايط كنوني تحسين مي كنند، بر سخنگويان و هواداران نامزدها است كه مسئولانه عمل كنند. منافع ملي را در نظر داشته باشند و براي هم جوشي و همسويي تمامي گروه ها و اقشارساكن در  كشور تلاش ورزند. مردم هرگز كساني را كه بازهم روياي پريشان كردن خيال مردم را براي دست يابي به اهداف شخصي در ذهن دارند، نمي بخشند. حركت معقول دو نامزد از سوي مردم حمايت گرديد به شرطي كه هر دو كانديد بر تعهدات خود عمل كند و ديگر نيازي به ميانجگيري يك عامل بيروني نباشد.

فشرده سخن اين كه مردم از نتيجه مذاكرات و توافقات به عمل آمده ميان دو نامزد در موضوع انتخابات استقبال كرده و اين گام آنان را به مثابه پايبندي آنان به آرمان هاي مردم و تداوم ثبات و صلح در كشور دانسته اند. به ويژه كه هر دو جانب تعهد كرده اند حكومت فراگير ملي را شكل دهند و براي پيشرفت افغانستان و نجات از وضعيت كنوني از تمامي ظرفيت ها و پتانسيل هاي  موجود در كشور استفاده برند و سود جويند. مطابق به آن چه در رسانه ها نشر گرديد، دو نامزد در كليات طرح ها و ايده ها توافق كرده اند. قطعي است كه توافق كلي بايد در مواقع رفتاري شكافته شود. نحوه عملياتي كردن طرح هاي كلي يكي از مهم ترين گام هاي كه دو نامزد و طرفدارانشبايد از خود خوشتنداري نشان دهند و به گفته و قول اوليه خود پايبند باشند. روح كلي توافق مشخص است و در پرتو آن مي توان تفاسير قابل قبول و منصفانه ارايه كرد.

به ويژه كه اين فرايند زير نظر سازمان ملل انجام مي گيرد. استفاده از نيروي ميانجي در بازي ها مي تواند به مثابه فرصتي براي يادگيري عملي اين فرايند براي طرف هاي افغان نيز باشد. مردم انتظار دارند از هرگونه اظهار نظر كه با روح اين توافق در تعارض است خود داري شود. سخن گويان بايد به گونه اي مسئولانه و صرفا به اعتبار منافع ملي و نه تيمي اظهار نظر نمايند. مشاركت عملي در قالب يك تيم واحد افغاني تضمين شود. مسلم است كه نجات كشور از وضعيت وخيم اقتصادي و امنيتي كنوني نجات به تعهد، مشاركت و دلسوزي تمامي طرف هاي دخيل در كشور دارد و بدون اين هماهنگي ملي توسعه امري محال خواهد بود.