افغانستان

اخبار افغانستان

بخش : تحلیلی -+ نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ

زمان انتشار : دوشنبه, 17 سپتامبر , 2012 لینک کوتاه خبر :

انزوای سیاسی آمریکا در افغانستان

 

در حقیقت با بی‌توجهی آمریکا،شوروی سابق هرچه بیشتر بر نفوذ خود در افغانستان در ابعاد مختلف می‌افزود. در مقابل هرچند آمریکا به عنوان یکی از دو ابرقدرت جهان توجه ویژه و درخوری نسبت‌ به افغانستان نداشت،اتحاد شوروی سابق به شدت در مورد مسائل و تحولات افغانستان حساس‌ بود و سعی داشت روابط خود با افغانستان را در ابعاد مختلف توسعه و گسترش دهد.به این‌ ترتیب،ابتدا کمکهای اقتصادی و فنی و آنگاه نظامی اتحاد شوروی به افغانستان سرازیر شده، به طوری که این کشور توانست در سالهای بعد با خارج کردن شرکای افغانستان از صحنه به عنوان‌ عمده‌ترین شریک اقتصادی افغانستان درآمده و با ارسال تجهیزات نظامی و آموزش افسران‌ افغان در افغانستان و یا اتحاد شوروی جایگاه مهمی در سیاست خارجی این کشور به دست آورد.

اتحاد شوروی در عمده‌ترین مسائل داخلی افغانستان نیز دخالت داشت.به غیر از علقه‌ دیرین،همجواری با افغانستان این امکان را به آنها می‌داد تا علاوه بر اینکه مانع از اعمال‌ سیاست‌های ایالات متحده در منطقه بشوند،از طریق احزاب سیاسی چپ افغانستان نفوذ سیاسی خود را تحکیم بخشند.بعدا با به قدرت رسیدن داود،احزاب چپ توان بیشتری یافتند. نفوذ شوروی از طریق نفوذ احزاب در دولت دنبال می‌شد به طوری که وقتی حزب دمکراتیک‌ خلق علیه داود کودتا کرد،نظام کشور علنا رونوشتی از نظام سوسیالیستی اتحاد شوروی شد. اتحاد شوروی با اعطای کمکهای بی‌شمار به افغانستان به قدری از نفوذ بین نخبگان افغانستان‌ برخوردار شد که در حقیقت به کعبه آمال آنها تبدیل شده بود.

در این دوره تحولات روابط میان دو کشور افغانستان و آمریکا بسیار ناچیز می‌باشد و عمده ابتکارات به منظور گسترش روابط دو کشور از سوی دولتهای افغانستان انجام گرفته که به‌ نتیجه موردنظر نرسیده‌اند.علاوه بر این،با بروز مسائلی از قبیل پشتونستان و اختلافات ارضی‌ افغانستان و پاکستان و گرایش بیشتر افغانستان به سوی شوروی،نظر آمریکا نسبت به افغانستان‌ سردتر شد.محمد داودخان در اولین دوره نخست‌وزیری خود به خاطر ادعایش‌ مبنی بر اینکه پاکستان باید مناطق سرحد شمال غربی را به افغانستان واگذارد.و نیز به دنبال‌ اختلافات مرزی دو کشور مذکور،آمریکا سرانجام کمکهای اقتصادی خود را قطع کرد و در نتیجه‌ افغانستان هرچه بیشتر به شوروی نزدیک شده،مهمترین عامل چرخش افغانستان به سوی‌ اتحاد شوروی،تعلل آمریکا از پرداخت کمک و تأمین سلاحهای مورد درخواست افغانستان بوده‌ است.این خلاء توسط اتحاد شوروی با ارائه کمکهای نظامی که در اصل برای نیل به اهداف‌ سیاسی به کار رفت و نیازهای نیروهای مسلح افغانستان را مرتفع ساخت،پر شد.

از رویدادهای دوره سیاست انفعالی آمریکا در قبال افغانستان،تنها مشارکت این کشور در پروژه‌هایی غیرحساس نظیر کمکهای اقتصادی را می‌توان نام برد.به طوری که«کمکهای‌ آمریکا به منظور توسعه کشاورزی،بهداشت عمومی،آموزش و پرورش و نظایر آنها داده شده و در حدی کمتر از میزان کمکهای شوروی باقی ماند.تا دهه 0691 علائق آمریکا در افغانستان تقریبا از بین رفت،درحالی‌که کمکهای شوروی به میزان زیادی به پروژه‌های استراتژیک زیربنایی‌ اختصاص یافت».از جمله موارد دیگر،انجام پروژه بهره‌برداری از آب هیرمند و کانال‌کشی این‌ رودخانه مرزی بود.برای انجام این کار دولت افغانستان قراردادی با شرکت موریس-ندسن‌ آمریکایی منعقد کرد و بتدریج شرکت مزبور حوزه فعالیت خود را گسترش داد و چون این کار هم‌ سرانجام مثل تمامی دیگر برنامه‌های نیمه‌کاره مانده بود،دولت افغانستان ناگزیر به دریافت دو قرض 12 و 81/5 میلیون دلاری از بانک واردات و صادرات آمریکا طی سالهای 9491 و 3591 گشت.در کنار آن اصل چهار نیز حضور یافت.گفته می‌شود که آمریکایی‌ها در فعالیت‌های مربوط به اکتشاف نفت در شمال افغانستان نیز حضور داشتند که با اعتراض شدید روس‌ها در سال‌ 2191،بررسی‌هایشان متوقف گردید.

همچنین،آمریکا برای جبران تأخیر در افغانستان بخصوص طی دهه هفتاد،ایران‌ ثروتمند و متحد خود را به افزایش کمک به افغانستان ترغیب نمود و متعاقبا شاه کمکی هنگفت‌ برای افغانستان در نظر گرفت.

در بعد سیاسی با وجود نفوذ بسیار زیاد شوروی،افغانستان تا قبل از کودتای کمونیستی‌ و بالاخص حضور نظامی شوروی در این کشور،به ظاهر جزو کشورهای غیر متعهد محسوب‌ می‌شد.در این مدت«حکومتهای افغانستان برای مدتها نسبت به شرق و غرب حالت بی‌طرفی‌ داشتند.این بی‌طرفی را شرق و غرب نیز پذیرفته بودند و دولتهای افغانستان نیز آن را اجرا می‌کردند.زمانی هم که این بی‌طرفی از سوی اتحاد شوروی سابق نقض شد،مشاجرات و درگیری‌های سختی آغاز گردید»

در این دوره،در راستای سیاست سد نفوذ کمونیسم در سراسر جهان،افغانستان هرچند می‌توانست به عنوان یکی از حلقه‌های این زنجیر،در پیمانهای منطقه‌ای مورد حمایت آمریکا مثل پیمان بغداد،سنتو و سازمان عمران منطقه‌ای به عضویت درآید،اما اقدامی در این راستا صورت نگرفت.

یادداشت
ویدیو
بین الملل
خواندنی
گزارش تصویری
پربازدیدها
    آخرین اخبار