افغانستان

اخبار افغانستان

بخش : اخبار, مقاله -+ نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ

زمان انتشار : شنبه, 31 ژانویه , 2015 لینک کوتاه خبر :

لایق اداره ی ولایت خوست چه کسی است؟

والی های سابق این ولایت نسبت به احداث شاهراه ها به شکل اساسی، یا اعمار میدان هوایی بین المللی و همچنین ساختن بندهای بزرگ و در مجموع در راستای بازسازی پروژه های اساسی خوست اقدام شایانی نکردند.

 

ولایت خوست نیز مانند بسیاری از ولایات دیگر شرقی کشور، همیشه از مشکلاتی که از آنسوی مرز حواله شده است در رنج و عذاب بوده است تا به عنوان یکی از قربانیان دیورند مطرح باشد.

 

جدای از آنکه والی های سابق این ولایت نسبت به احداث شاهراه ها به شکل اساسی، یا اعمار میدان هوایی بین المللی و همچنین ساختن بندهای بزرگ و در مجموع در راستای بازسازی پروژه های اساسی خوست اقدام شایانی نکردند.

 

با اینکه ولایت خوست از لحاظ ترانزیتی ارزش بالایی دارد، حتی برق این ولایت بطور کامل تامین نشده است و زمین های زراعتی هم بعلت کوهستانی بودن و نبود آب مشکلات عدیدی را برای باشندگان آن به وجود آورده است.

 

بیکاری، اعتیاد، سیل زدگی، نبود امنیت نیز از مواردی است که اگر والی جدید دولت اشرف غنی بخواهد به این ولایت خدمت کند، باید آنها را مدنظر داشته باشد.

 

ولایت خوست

 

خوست، يکى از ٣٤ ولايت افغانستان است که نزديک به جنوب شرق کشور موقعيت دارد. اين ولايت براساس موقعيت جغرافيوى، روى خط ٦٩ درجه، ٣٩ دقيقه و ٥٨ ثانيه طول البلد و در ٣٣ درجه، ٥ دقيقه و ٢٤ ثانيه عرض البلد واقع شده است.

در طرف شمال و غرب آن؛ ولايت پکتيا، در جنوب آن ولايت پکتيکا و قبايل آن سوى خط ديورند، اقوام سيدگى و وزير، در شرق آن وزيرستان شمالى و کُرم ايجنسى موقعيت دارد.

 

معناى لغوى خوست براساس فرهنگ عميد، جزيره و يا ساحه خشکه بين دريا ميباشد که به اساس روايات فولکلوريک، درياهايى که در زمانه هاى قديم از کوه هاى ځدران، منگل و تنى جارى بود، تمام آب شان در خوست جمع مى شده و هيچ راه خروجى نداشته است.

 

خوست در گذشته، يکى از ولسوالى هاى بزرگ پکتيا بوده و ولسوالى هاى کنونى آن، به اندازه علاقه دارى ها بود که در زمان رژيم داکتر نجيب الله، به سطح ولايت ارتقا کرد. اين ولايت حالا به شمول سه واحد ادارى (شمل، متون، و لکنو)، داراى ١٢ ولسوالى به نام هاى سپيره، دوه مانده، نادرشاه کوت، اسماعيل خيل و مندوزى، تنى، گربز، على شير، صبرى، باک، ځاځى ميدان، موسى خيل و قلندر ميباشد.

 

در ولايت خوست، قوم هاى کوچک و بزرگ مستقراند که از جمله از منگل، ځدران، تنى، صبرى، گربز، متون، لکن، عليشير، تريزى، بابکرخيل، غلجى، اسماعيل خيل، مندوزى و ځاځى نام گرفته ميتوانيم.

 

فرهنگ:

 

تلاش هاى فرهنگى به شکل منظم درخوست، از ايجاد انجمن ادبى استقلال آغاز شد؛ اين انجمن در سال ١٣٧٦خورشيدى در مرکز خوست به وجود آمد و از طريق آن نويسندگان، شاعران و فرهنگيان يکى پس از ديگرى پيدا شدند و بعداً انجمن هاى ادبى به نام محمدصديق روهى در منطقه لکنو و انجمن عبدالبارى جهانى در ولسوالى عليشيرخيل ايجاد گرديد.

اکنون در ولايت خوست، ١٥ اتحاديه فرهنگى وجود دارد که هر کدام در بخش هاى مختلف چون نشرکتب، مشاعره ها و نشست ها فعاليت دارند.

مشاعره سالانه چنار نيز از چهار سال بدينسو در ولايت خوست آغاز شده که علاوه بر فرهنگيان و شاعران ولايات مختلف کشور، شعرايى از آن سوى خط ديورند نيز در آن اشتراک مى نمايند.

فرهنگ مطالعه در خوست، اکنون بسيار رواج يافته و از همين جهت کتابخانه هاى زيادى براى علاقه مندان ايجاد گرديده است که علاوه بر کتابخانه هاى بزرگ رياست اطلاعات وفرهنگ و دانشگاه شيخ زايد، شمارى از مراکز فرهنگى و اتحاديه ها نيز توانسته اند کتابخانه هايى را ايجاد نمايند و در پهلوى آن ١٢ کتابفروشى در ولايت خوست وجود دارد که انواع مختلف کتب و مجلات در آن به فروش ميرسد.

رياست اطلاعات و فرهنگ خوست، داراى يک موزيم نيز هست که آثار باستانى و بعضى مواد تاريخى نادر از مناطق مختلف اين ولايت در آن حفظ گرديده و تاکنون ٣٠٠ قلم آثار تاريخى در آن ثبت و موجود است.

 

در ولايت خوست، ١٤ کورس خطاطى و رسامى نيز وجود دارد که تاکنون تعداد زيادى از علاقه مندان را تربيه کرده است. آلات مخصوص موسيقى خوست دهل، سورنا و سرينده است؛ اما اکنون تمامى سامان آلات موسيقى مروج در افغانستان، از سوى گروه هاى هنرى نواخته ميشود و فعلاً در حدود ١٣ گروه هنرى مختلف آوازخوان ها در خوست وجود دارد، که در روزهاى عروسى، نامزدى، عيد، سال نو و همچو روزهاى ملى و تاريخى کنسرت ميگيرند.

اتن که بازى ملى کشوراست، از عنعنه باستانى لويه پکتيا و به ويژه مردم خوست محسوب ميشود.

 

مشاهير:

 

ببرک خان ځدران، مامور على جان، جلال الدين حقانى، سراج الدين حقانى، سيدمحمدگلاب زوى، شهنواز تنى، پيرمحمد کاروان، محمدصديق روهى، ميرزا عالم حميدى، گل محمد نورزى، شهزار ليوال، محمود سوما، سيدال شاه فولاد، محمدولى مندوزى، ميراحمد گربز.

 

رسانه ها:

 

نخستين رسانه چاپى در ولايت خوست، جريده غازى است که در زمان حاکميت غازى امان الله خان در اين ولايت فعال بود. از شماره هاى اين جريده تنها يک شماره مانده که در موزيم ملى خوست نگهدارى ميشود.

 

راديويى دولتى خوست، در سال ١٣٦١خورشيدى در ولايت خوست تاسيس شد و تلويزيون آن در سال ١٣٦٥ نشرات خود را آغاز کرد؛ اولين راديوى مستقل و شخصى که در ولايت خوست نشرات خود را درسال ٢٠٠٢ ميلادى آغاز کرده، به نام پيام صلح ياد ميشود. اکنون راديوهاى محلى چون ولس غږ، هيلوکاروان، کليد و نن به موج اف ام نشرات دارند. همچنان يک تلويزيون شخصى به نام غرغښت در اين ولايت ايجاد شده که از دو سال بدينسو نشرات دارد.

مجله خوست يک نشريه دولتى است. شماره اول آن در سال ١٣٧٨ خورشيدى از چاپ برآمد و به تعقيب آن، مجلات سمون، ژمنه، سوداگر، روغتيا و پيوستون نيز نشرات خود را آغاز کرد، که اکنون بدون مجله پيوستون، نشرات ديگر آنها متوقف گرديده است.

 

همچنان مجلات مزل، پيرۍ، گام، الماس، زانگو، ازانگه، غږ، الويښ، غومبسه، اسلام غږ، مجاهد غږ، ځوان ځواک، زلمى، پرمختگ، مستربل، نوى گام و تعدادى ديگر پى درپى به نشر رسيد که در بين آن نيز يک تعداد کوتاه مدت و تعدادى ديگر هنوزهم به نشر ميرسد.

اولين روزنامه خوست، به نام برشنا بود و اکنون تنها روزنامه ملى احساس (دولتى) فعال است و نشر ميگردد.

علاوه بر نشرات تلويزيون ملى، پروگرام هاى تلويزيون هاى لمر، طلوع، آريانا و شمشاد نيز در خوست برودکاست ميشود.

راديوهاى آزادى، مشال، بى بى سى، ديوه، آرمان و اراکوزيا نيز در ولايت خوست به موج اف ام نشرات دارند.

 

مدارس دينى:

در ولايت خوست ٢١ مدرسه وجود دارد که ٣٤٠٠ طالب العلم در آن مصروف تعليم اند و از سوى ١١٤ مدرس تدريس ميشوند؛ در اين ولايت تنها ١٣ مدرسه به رياست معارف ثبت گرديده است.

 

دانشگاه:

دانشگاه خوست که به دانشگاه شيخ زايد مسمى گرديده، در سال ١٣٨١ خورشيدى تاسيس شده است.

اين دانشگاه؛ داراى ده دانشکده (طب، انجينرى، حقوق، اقتصاد، تعليم و تربيه، ژورناليزم، ادبيات، شرعيات و کمپيوټر ساينس) دارد.

دانشگاه شيخ زايد در سال ١٣٩١ خورشيدى ٥٧٠٠ محصل داشت که از سوى ١٦٠تن استاد درس داده ميشد و تاکنون ١٩١٥ تن فارغ داده و همچنان ٦٠ تن از استادان آن، جهت کسب سند ماسترى و دوکتورا به کشورهاى خارجى فرستاده شده اند.

 

زراعت:

 

اينکه ولايت خوست در بين کوه ها موقعيت دارد، علاوه بر آن زمين هاى مناسب وقابل کشت نيز دارد؛ اگر نخست به کوه ها و حاصلات آن نگاه کنيم، واضح است که کوه هاى خوست علاوه بر چوب سوخت، درخت هاى ميوه دار چون جلغوزه، څيرۍ، ښوون (زيتون) گورگوره، سکرى مزرو، و چهارمغز نيز دارد که بدون چهارمغز، دانه هاى تمامى ميوه جات به شکل طبيعى و خودرو در کوه ها و دشت ها جوانه ميزند و از سوى کسى نگهدارى نميشود.

همچنان در زمين هاى زراعتى خوست؛ جوارى، گندم، برنج، ممپلى و سبزيجات حاصل خوب ميدهد و اکثر مردم آن زراعت پيشه هستند.

 

صنايع دستى

 

قسمت زيادى از صنايع دستى در خوست، از مزرو و برگ هاى آن ساخته ميشود. اين مواد چون پوزى (نوعى فرش)، جاى نماز، سوزى (دسترخوان نگهدارى نان) شکردانى، پونى جهت انتقال سامان آلات، تبنگ، پکه دستى، کربان (در ساختن چپرکت ها استعمال ميشود) و همچنان دوختن لباس، کلاه و چپلى مزرى که ساخت يک تعداد افراد ماهر است، همه شان از سوى مردم اين ولايت به هدف رفع نيازمندى هاى روزمره ساخته ميشوند.

 

درجمع همچو صنايع دستى؛ فقط تا يک حد کربان، پوزى و چپلى مزرى، توسط مردان ساخته ميشود و متباقى کار دستى زنان است. صنايع دستى خوست، اکثراً به زنان ارتباط ميگيرد و از سوى مردم تا اندازه بيشتر مورد استعمال قرار ميگيرد.

 

 

یادداشت
ویدیو
بین الملل
خواندنی
گزارش تصویری
پربازدیدها
    آخرین اخبار