افغانستان

اخبار افغانستان

بخش : اخبار -+ نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ

زمان انتشار : یکشنبه, 24 ژوئن , 2012 لینک کوتاه خبر :

سخنرانی کرزی در سمینار نظام تعلیمی

بسم الله الرحمن و الرحیم
الحمد الله رب العالمین و الصلات و السلام الاخاتم النبین

حضار گرامی، استادان عزیز معارف و تحصیلات عالی، کارمندان وزارت کار و امور اجتماعی و شهدا، جوانان عزیز، شاگردان عزیز، از همه گفتارها پیش، از گروه موسیقی ما تشکر می کنیم با آهنگهای زیبا و نغمه های زیبایشان سال به سال بهتر شده می روند. خوب امروز ده سال پس از کوشش ما در راه بهبود معارف و تحصیلات عالی و کاریابی و ایجاد کردن کار، تازه به مرحله ای رسیدیم که توان دایر کردن یک سیمینار را در این مورد داریم تا تدابیری برای فردا گرفته باشیم.

می بینیم که ترقی چقدر مشکل است و تخریب چقدر آسان چیزی را که ما به ده سال به آن قدر ناچیزش رساندیم می تواند که به یک روز به یک بم از بین برود و تخریب شود از انسان رسیده ای ما تا تعمیر ساخته شدۀ ما، تا بناهای ما. من دو روز قبل با علمای فاریاب و اعضای شورای ولایتی که والی صاحب ارزگان بودند دو مجلس اخیر من با همین دو ولایت بود چهارشنبه و پنجشنبه در یکی از آن مجالس صحبتی داشتیم در موردی اینکه افغانستان به اثر این جنگهای و ویرانی ها چقدر عقب ماند.

سی سال در جنگ و ویرانی بودیم که خودش سی سال پس مانی و رکود مطلق بود و باز بناها و تأسیسات و تعلیم ما و آنهائیکه آموخته بودند از راه مهاجرتها و از راه شهادت ها و بیچاره شدن ما، آنها هم از دست رفتند که حداقل سی سال دیگر به آن اضافه شد پس ما شصت سال پس ماندیم از جهان و جهان از ما سی سال پیش رفت. شصت سال و سی را با هم جمع کنیم می شود نود سال، شصت سال عقب رفتیم و سی سال پیشرفت آنها می شود نود سال. این نود سال را چطور می توان طی کرد که به آنها برسیم. وقتیکه من آنها می گویم منظورم امریکا، چین، جرمنی و اینها نیستند وقتی آنها می گویم منظورم همسایه های ماست، ماحول نزدیکتر ماست، قسمیکه چند سال پیش خدمت تان عرض کردم اگر جوانهای همسایه ما منزل یک ساعته را به دو ساعت می روند ما باید به نیم ساعت و یا کمتربرویم به هر صورت عجله و همراه عجله دقت و تهداب گذاری درست، تنها هم به عجله نمی شود انسان را نمی توان به عجله ساخت، کوشش با عجله درست است، آغاز کار با عجله درست است، ولی برای انسان سازی وقت ضرور است ولی وقت را باید کوشش کنیم که درست استعمال کنیم و بخیر جوان عزیز وطن ما استعمال کنیم.

ستاسو دریو وزارتونو لوړوزده کړو، پوهنې او کار او ټولنیزو چارو وزارتونو دې ابتکار ته ښه راغلاست وایو، ډېر مننه درڅخه کوو، ډېر ښه ابتکار مو کړی دی، کله چې له دې ابتکار نه خبر شوم، فوراً مې دوی ته وویل چې دا ډېره ښه خبره ده او کوم وخت مو چې په دې اړه سیمینار ونیولو نو زما نور پروګرامونه به معطل وي او زه به دې ته راځم او هیله مې داده چې دا ستاسو دری ورځې سیمینار چې پدې کې زمونږ پوهان د ماحول، معارف، کارموندنې او هغه څه چې ددې شیانو د ودې لپاره لازم دي، وڅیړي او داسې وړاندیزونه دې وکړي چې زمونږ لاره پرې لنډه شي او تېزه شي او په عین حال کې مو خپل هدف ته داسې ورسوي چې ریښتیا کار پوه او تحصیل یافته شو، زه محدود وړانديزونه درته لرم، یو څه وړاندیزونه د خور او وروڼو په خبرو کې وو، څه به زه نوي درته وکړم، واقعاً چې زمونږ دکانکور سیستم زوړ دی او پخوانی دی، د کانکور له لارې لوړو زده کړو ته موږ د ټولو استعدادونو جذب نشو کولای، یوه هلک دی، یوه نجلۍ ده اول نومره فارغه شوې ده، سخت کوښښ یې کړی دی، خو د کانکور د ازموینې په ورځ یې په هر دلیل یا په کور کې خوابدي ده یا ناجوړه او یا په دې ورځ سهواً له هغه استعداد څخه چې خدای تعالی ورکړی دی، خو یو څه ورڅخه پاتې کیږي، په دې چې سوالونه یې سم ندي جواب کړي، نو دا هلک او نجلۍ که غواړي چې انجینیران شي، په یوه غلطۍ هغه ځای ته نه رسيږي یا مطلق پاتې کېږي او هغې پوهنځۍ ته ورکول کیږي چې د دوی خوښه نده. د نوي کانکور د سیستم جوړولو لپاره اقدام ضروري خبره ده، په دې کې زما یو وړاندیز دادی چې یو خو به کانکور اصلاح کوو او یوه لاره بله هم کیدای شي، هغه دا ده چې هغه زده کوونکي هلکان او نجونې چې په لسم ټولګي کې، یوولسم ټولګي کې، او دوولسم ټولګي کې په ازموینو کې تر اول، دویم، دریم، څلورم او پنځمو نمرو پورې راغلي دي، هغوی بې کانکوره په پوهنتون کې شامل کړﺉ، دا به دوه کاره وکړي یو به د دوی د درې کلونو زحمتونه د کانکور په یوه امتحان کې نه عبث کیږي، دویم هغو رشتو ته چې د دوی خوښه ده تشویقیږي. دریم، دا به د نورو شاګردانو د تشویق باعث وګرځي چې که زه غواړم طب ووایم یا اقتصاد ووایم یا اداره یا تجارت ووایم، نو که زه کوښښ وکړم او په همداسې ډول ځان وروزم، نو زه به دې ځای ته رسېږم. په نوره دنیا کې دا سیستم راغلی دی، هغو هېوادونو چې په تحصیلاتو کې وده کړې ده هغوی هم په دې سیستم کار کوي، که ستاسو په یاد وي د شهید داوود خان په وخت کې مونږ هغه وخت په نهم صنف کې وو، هغه وخت داوود خان یو سیستم جوړ کړ چې له نهم ټولګي څخه وروسته به شاګردان د خپلو خوښو رشتو ته تقسیم کېدل، ساینس او اجتماعیاتو ته نه پوهیږم چې اوس هم دا پوهنځۍ شته او که نه؟ نشته او دا ډیره مهمه خبره ده، ویل یې چې په نهم صنف کې شاګرد په دې پوهیږي چې زه باید کومه پوهنځۍ ولولم، زه چې تېرکال نیمروز ته تللی وم، هلته د نجونو مکتب ته ورغلم له اتم، نهم او لسم صنف پورته ټولې نجونې په دې پوه وې چې دوی په راتلونکي کې څه غواړي، چا غوښتل چې معلمه شي، چا غوښتل چې اقتصاد ولولي، چا غوښتل چې انجینیري ولولي، چا غوښتل چې حقوق پوهه شي، نو له نهم صنف څخه پورته د معارف رشته بندي ډېره ضروري خبره ده او دا کار به معارف هغه ځای ته ورسوي چې بیا تخنیکي او میخانیکي مکتبو او حرفوي زده کړو ته به هم ځان ورسوي. نو هغه ځوانان چې په ساینس کې دي مضامین یې کیمیا ده، فزیک دی، بیولوژي ده، ریاضي او نور مضامین دي، هغوی ته به په دې دریو کلونو کې ډیره موقع په لاس ورشي چې ځانونه ورسوي او پرمختګ وکړي او که په دې کې اول،دویم، دریم او څلورم درې کاله سر په سر راغلي وو او یو کال په منځ کې وه هغه بیا سړي د معقولیت له لارې سړي ټاکلی شي، هغه دې مخامخ فاکولتو ته شامل شي، نور چې تر پنځمې ندي رسیدلي، هغه دې بیا کانکور ته لاړ شي او هلته دې ځان ثابت کړي، دا یوه لاره ده چې په دې باندې غور وکړﺉ او راتلونکي کال ته مو که داسې سیستم ورته جوړکړ، ډېر به ښه وي بل دا چې زمونږ ساینسي مضامین چې مونږ په دې کې ډېر پس پاتې یو او د افغانستان درد هم له همدې څخه دی او وروسته پاتې والی مو له همدې څخه دی، هغه داده چې زمونږ ډېر مهم تحصیلات په داسې ژبو کې ندي چې په هغه کې دې ساینس په آسانه محیا وي او یا دې کتاب آسانه محیا وي او یا دې تحقیق آسانه محیا وي، ډېر کاله کیږي چې زما په دې فکر دی، د پوهنې له وزیر صیب سره، د لوړو زده کړو له وزیر سره د پوهنتون له استادانو سره مې په دې خبره کړې ده چې انجینري او طب دې یا په انګریزي شي، یا په جرمني شي او یا په یوه بله روزلې ژبه، انګریزي بهتره ده، جهان شموله ده او په انګریزۍ کې چې څوک تعلیم وکړي هم کتاب ورته آسانه دی هم لوست ورته او هم په دې رشته کې رسیږي. کله چې د فرانسې ولسمشر راغلی و، ما ورته وویل چې پخوا د کابل پوهنتون په طب فاکولته کې فرانسویانو ډېر ښه سهم درلوده او کوښښ یې کاوه، نو که دوی راشي او زمونږ د طب فاکولته ټوله واخلي، استاد راولي، کتاب راوړي، په فرانسوي به زمونږ بچیان طب وایي او زده به یې کړي او ښه ډاکتړن به شي، که په جرمني کیږي او که په انګریزي کیږي. بهتر است انجنیری هذا القیاس، سر ما سخت می شود، سر استاد ما هم سخت می شود، سر محصل ما هم یک چند روز سخت می باشد پسان از آن آسانی است هم مملکت ما ترقی می کند هم از بیرون بی غم می شویم و هم در داخل تهداب ساینس ما درست گذاشته می شود.

هند، پاکستان و آنهای که از ما کرده در طب پیش هستند به همین دلیل است. من در سفر اخیرم به جرمنی برای امضای پیمان استراتیژیک یک داکتر ایرانی را دیدم یک خواهر ما، یک خانم ایرانی، بسیار جوان، بسیار رسیده، که رئیس شعبه گوش و گلو کلان ترین شفاخانه جرمنی بود. بسیار انگلیسی اعلاء، فوق العاده خوب، بسیار جرمنی اعلاء، صحبت می کرد. فارسی را هم که زبانش بود همراه شان به فارسی صحبت می کردیم من گفتم در کجا درس خواندی خواهر، گفت: در تهران، فاکولته را در تهران خواندی گفت بلی، ماستری خودت را در کجا گرفتی، گفت آن را هم در تهران گرفتیم به کدام زبان خواندی به انگلیسی در تهران و به مجرد آمدنم در جرمنی گفت که امتحان دادم استخدام شدم. در بهترین جایش، یک خانم سی و پنج ساله و بسیار رسیده. پس چیزیکه زبان که ما را در ساینس پیش می برد آن را ما باید در فاکولته های خود خصوصاً طب، انجنیری و مضامین ساینسی خود رواج کنیم تا از این ناحیه پیش بریم.

سوم ما سال قبل پنج میلیون دالر برای بهترین استعدادهای خود تخصیص دادیم که در خارج تحصیل کنند. از لیسانس تا ماستری تا دوکتورا. امسال ده میلیون دالر به این اختصاص دادیم، امیدوار هستیم که وزارت تحصیلات عالی این پروگرام را موفق بسازد و پارسال جنجال داشتیم بسیار وزیر صاحب هم تشریف دارند در این راستا معین صاحب هم هستند برادر ما، امسال این را بهتر بسازیم. شاگردان ما از سراسر مملکت از تمام ولایتهای مملکت بدون هیچگونه ملاحظه دیگر، جزء لیاقت شان همین طور شده، بسیار اعلاء، اینها بروند به تحصیلات عالی. به هند روان می کنند، به ترکیه روان می کنند و در سال آینده ان شاء الله که این پروگرام تا امسال موفق بود. وزیر صاحب مالیه اینجا نشسته پانزده میلیون دالر از وی به زور می گیریم و برایتان می دهیم که تحصیلات تان بهتر شود.

پس از ده میلیون به سال دیگر پانزده میلیون دالر می سازیم که اگر امسال شش یا هفتصد نفر روان کردیم خوب به سال این را به هزار نفر بسازیم. هزار نفر جوان ما پانزده میلیون دالر بر کشور ما هیچ است، ولی تربیت هزار نفر جوان ما برای کشور ما یک غنیمت، یک آبرو و یک قوت بزرگ است. حتی به سی یا چهل میلیون دالر هم باشد، ما باید جوان را که یک سرمایه است، بزرگترین سرمایه ماست این سرمایه ما از معدنیات ما کرده برای ما مهمتر است این سرمایه ما از باغ ما کرده برای ما مهمتر است، سرمایه اصلی مملکت ما همین است که جوان ما ورزیده شود و آراسته به تمام علوم امروز شود که به درد ترقی جامعه ما می خورد این سه پیشنهاد را مشخص برایتان داشتم اصلاح سیستم کانکور، رساندن محصل لایق به همین اسکالرشپهای که است و توزیع اسکالرشپهای که شما در آن راستا مصروف هستید و کار کنید.

وزیر صاحب تحصیلات عالی و معارف که تحصیلات مسلکی ما خصوصاً در قسمت طب و انجنیری به زبان انگلیسی شود و یا از هر زبان دیگری مثلاً اگر جرمنی خواهش داشته باشد که بیاید فاکولته انجنیری ما را بگیرد، بسیار خوش می شویم. نمی دانم از سفارت جرمنی کسی آمده یا اینجا اگر نیامده آنها خبرها را می شنوند، خبر می شوند که اگر جرمنی بیاید فاکولته انجنیری ما را بگیرد ما بسیار خوش می شویم کمک هم همراه شان می کنیم. جرمنی بهترین انجنیر دارد، موتر، سامان و تولیداتش در جهان بی نظیر است و بهترین انجنیر برای ما می سازد. طب ما را اگر فرانسه می گیرد خوش هستیم که ما همراهشان صحبت کردیم اگر آنها نمی گیرند خود ما باید استاد استخدام کنیم و طب و انجنیری خود را به معیارهای برابر بسازیم که قابل کار باشد و بسیار اعلاء.

میایم به دو حرف دیگر ما. په تخار کې تاسو اوریدلي دي، یو میاشت پرله پسې زموږ د نجونو مکتبونو ته ګاز شیندل کېده، هغه به په ګاز مسمومې شولې، هغه بله ورځ مې یو خبر لوست په بامیانو کې هم دا پېښه شوې ده، د افغانستان په نورو ولایتونو کندوز او خوست کې هم دا پېښې شوې دي، په مزار کې هم دا پېښه شوې وه دا خو واضح خبره ده چې څوک د افغانستان په مکتبونو کې ګاز شیندي، نه غواړي چې افغانان تعلیم یافته شي، دا چې هرڅوک دي د افغانستان دښمنان دي، که لېرې دي که نیږدې او په داخل کې دي، که په خارج کې دي، هرڅوک چې دي د افغانستان د ترقۍ، اقتصادي ودې او باعزته ژوند دښمنان دي چې زمونږ د تخار نجلۍ له تعلیم څخه بې برخې کوي دا د افغانستان دښمنان دي، څه ګیر شول او څه نور به هم ګیر شي او بیا د مکتبونو سوځول هم په افغانستان کې او هم په پاکستان کې د ډیورند له کرښې ها خوا په سوات کې، په شمالي او جنوبي وزیرستان کې، په باجوړ کې حتی د پېښور په شاوخوا کې او د افغانستان په ځینو برخو کې خصوصاً د دې ګډوډیو په پیل کې مکتوبونه سوځول کېدل، علما شهیدان کیږي، معلمان شهیدانیږي، د افغانستان له معارف سره ښکاره دښمني ده. په دې باید مونږ پوه شو چې کوم شی دي چې د افغانستان دښمن ورڅخه وېریږي، ددې خاورې له خلکو څخه زمونږ له بې تعلیمه او نارسیدلي هېواد څخه هغوی نه وېریږي، بلکې هغه له رسیدلي او تعلیم یافته افغانستان څخه ترس لري، ځکه چې تعلیم یافته افغانستان به هم په خپلو پښو ولاړ وي او هم به مداخله پکې نشي کېدای، تعلیم یافته افغان، تعلیم یافته مملکت استعمالیدای نشي. نو زمونږ علماوو، زمونږ د قوم مشرانو، زمونږ پوهانو دا مو ملي دنده ده چې په هر ځای کې یاست تبلیغ وکړﺉ چې تعلیم تعلیم تعلیم تعلیم او بیا دا اقدامات چې د افغانستان تعلیم و عالي سطحې ته ورسوي. دریمه خبره علم پټ ندی، علم د موزیم شی ندی چې په موزیم کې کېښودل شي، علم د شریکولو شی دی، باید شریک شي، علم باید نسل په نسل وسپارل شي، زمونږ بهترین استاد هغه استاد دی چې شاګرد ته خپله ټوله پوهه انتقال کړي، هغه استاد دې په ځان زیات افتخار وکړي چې شاګرد یې تر ده زیات علم ولري، په دې حالت کې د هغه استاد علمیت ثابتیږي چې شاګرد یې له ده څخه زیات علم زده کړي، لکه هر مور اوپلار چې په با علمه با آدبه او ښه اولاد خوشحالیږي، همداسې استاد په باعلمه او روزلي شاګرد خوشحاله کیږي او بهترین شاګرد او محصل هغه څوک دی چې د خپل استاد احترام د مور او پلار په شان وکړي، باعزته ځوان هغه دی چې د خپل استاد لاس ور مچو کړي، درناوی یې وکړي او علم ورڅخه زده کړي او ډار ورڅخه وکړي. مونږ چې ځوانان وو، مونږ له استاد څخه وېرېدلو، له دې نه ډارېدلو چې وهلو یې، حیا مو کوله، درناوی مو ورته کاوه، د استاد او شاګرد په منځ کې به عزت و، هرځای کې به مو چې بازي کوله چې معلم به مو ولیده، سیده به روان شوو، چې معلم مو په بازۍ کې ونه ګوري.

یک جامعه خوب داشتیم جامعه ای که خورد و کلان معلوم بود، قدر استاد معلوم بود، آرزوی ما از تمام بچه ها و دخترهای معارف افغانستان از سراسر کشور این است که قدر استاد خود را بفهمند و عزت استاد خود را بکنند و در آن انشاء الله تعالی ترقی شان است و گپ آخر و مهمترین از همه این است که معارف و پوهنتونهای ما جای سیاست بازی نیست، جای تعصبات نیست، جای رسانیدن جوان افغانستان است و جای است که جوان خود را می رساند. جوانی که در پوهنتون به عوض درس برود به حزب و حزب بازی، او نه به خود خدمت می کند، نه به فامیلش خدمت می کند نه به مملکت اش. جوانی که شب و روز درس خواند و خود را رساند داکتر ماهر ساخت، حقوقدان ماهر ساخت، اقتصاد دان ماهر ساخت، کمپیوتر کار ماهر ساخت و به خود یک لقمه نان با عزت پیدا کرد و فامیل خود را آرام کرد او کشور خود را آرام می کند از این راه کشور آرام می شود. وقتیکه یک جوان ما از دیگران بی نیاز شد و بدست خود کار پیدا کرد این ترقی کشور است.

جوان امریکایی چرا به ما مجبور نیست، آیا شنیده اید که امریکایی گریخته به افغانستان آمده، شنیده اید، هیچ وقت نشنیدید. یک زمان یادتان است ما در مکاتب افغانستان معلمهای هندی داشتیم، به یاد دارید معلم خود ما هندی بود. ده سال پیش با ایجاد حکومت ما چون من یکسال پیش رفته بودم به بدخشان در زمان طالبان و فاکولته طب بدخشان را دیده بودم، آنجا دخترها و بچه های فاکولته را دیده بودم. پس که آمدم یکسال بعدش شنیدم که به دلیل دوباره آمدن استادها به پوهنتون کابل از فاکولته طب بدخشان، فاکولته طب بدخشان به سقوط مواجه شد، من فوراً سفیر هند را خواستم و گفتم سفیر صاحب برای ما چند نفر استاد روان کنید که ما به فاکولته طب بدخشان روان می کنیم که آن فاکولته بچه هایش از درس نمانند معلم هایشان آمدند. کابل استادهایشان، به هر چند معاش می گوید برایتان می دهم. گفتم سه هزار یا چهار هزار دالر هم برایشان می دهم باز او گفت که حالا آن وقت نیست که شما به یاد دارید. حال در هند یک عالم کار است، یک عالم پیسه است و استاد ما خارج نمی رود. هر چی معاش برایش بدهید نمی رود، استاد ما در هند بسیار کار پیدا می کند و در هند معاش اش خوب است. نیامدند پس در پوهنتون، در محیط درس، در معارف. جوانان عزیز کشور وقت خود را به این حرفهای دیگر ضایع نکنید، درس بخوانید، از هر لحظه زندگی تان برای سعادت خود استفاده کنید. سبا پشیمانی یگانه جای زندگی تان است که فایده ندارد که کاش که اینطور نمی کردیم، هیچ است خلاص است روزی که تیر شد گذشت شد. شرین عمر چې تیریږی دریغه دریغه: د اوبو په شان بهیږي دریغه دریغه این شعر احمد شاه بابا است این خطاب به جوان افغانستان است که شرین عمر چې تیریږي دریغه دریغه د اوبو په شان بهیږي دریغه دریغه پس نمی آید آن روز، پس روزت را استعمال کن و درس بخوان و استاد ما و شاگرد ما امروز را به یادش بیاوریم، درس برایش بدهیم.

خدای دې سیمینار در کامیابه کړي تیار اوسیږي که مو ښه مواد را ویستلې و بیا راځم درته، څه وخت مو ده اخره ورځ د سیمینار؟ د دوشنبې په ورځ! ساعت چند پس می آید جمع می شوید بعد از پیشین بلکل حاضر هستیم بعد از پیشین خوب اگر چه بسیار خسته می باشم. خوب مگر باز هم میایم، شما چیزی خوبی داشته باشید، من آنجا می نشینم، بحث می کنیم که به چه نتیجه رسیدیم تا آن نتیجه را به مردم افغانستان اعلام کنیم و معارف خود را پیش برده باشیم، خدای مو راوله.

افغان پیپر

یادداشت
ویدیو
بین الملل
خواندنی
گزارش تصویری
پربازدیدها
    آخرین اخبار